Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Thể loại văn học ghi chép, tường thuật lại cuộc đời, sự nghiệp, công việc và đời sống của một người có thật: "Truyện ký" là một tác phẩm văn xuôi, thuộc thể ký, tập trung vào việc kể lại một cách chân thực và có chọn lọc về một nhân vật lịch sử hoặc một con người cụ thể.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Nhà văn đang hoàn thiện bản thảo truyện ký về một vị tướng tài ba. (Tác giả đang hoàn thành bản thảo ghi chép về cuộc đời vị tướng tài giỏi.)
  • Truyện ký Nguyễn Trãi là một tác phẩm quan trọng, giúp độc giả hiểu sâu sắc về thân thế và sự nghiệp của ông.
  • Cuốn truyện ký đó không chỉ kể về thành tựu mà còn phản ánh đời sống tinh thần phong phú của nhân vật.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Viết truyện ký": chỉ hành động sáng tác một tác phẩm thuộc thể loại này.
  • Ông ấy dành cả thập kỷ để viết truyện ký về người thầy của mình.
• "Đọc truyện ký": chỉ việc tiếp nhận, tìm hiểu về một nhân vật qua thể loại văn học này.
  • Đọc truyện ký các danh nhân giúp ta rút ra nhiều bài học quý giá.

Biến thể và từ liên quan

• Ký (Danh từ): thể loại văn học ghi chép sự việc, con người có thật một cách chân thực, bao gồm nhiều dạng như bút ký, hồi ký, phóng sự, du ký. "Truyện ký" là một dạng cụ thể của thể ký.
• Tiểu sử (Danh từ): bản ghi chép có hệ thống về cuộc đời một người, thường mang tính chất tư liệu, khô khan hơn so với "truyện ký" vốn thiên về tính văn học và sự chọn lọc chi tiết để xây dựng hình tượng.
• Hồi ký (Danh từ): thể loại ký do chính nhân vật tự thuật lại cuộc đời mình, khác với "truyện ký" thường do người khác viết.

Từ đồng nghĩa

• Tiểu truyện: từ đồng nghĩa gần nhất, cũng chỉ câu chuyện về cuộc đời một người.
• Sự tích: thường dùng để chỉ câu chuyện về công đức, cuộc đời của các nhân vật được tôn vinh (như các vị thánh, anh hùng), có thể chứa yếu tố huyền thoại nhiều hơn "truyện ký".

Lưu ý về cách dùng

• "Truyện ký" là một danh từ, thường đứng một mình hoặc đi kèm với tên nhân vật được viết về (ví dụ: ).
• Thể loại này nhấn mạnh tính chân thực của nhân vật và sự kiện, khác với "tiểu thuyết" là hư cấu. Tuy nhiên, nó vẫn sử dụng các thủ pháp văn học để kể chuyện, tạo sức hấp dẫn.
• Không nên nhầm lẫn "truyện ký" với "truyện ngắn" hay "truyện dài" (tiểu thuyết) vốn là thể loại hoàn toàn hư cấu.

1. Truyện ghi công việc làm và đời sống của một người : Truyện ký Nguyễn Trãi.